Thị trường vàng đang xuất hiện một sự thay đổi đáng chú ý. Sau giai đoạn điều chỉnh mạnh và chịu sức ép từ hoạt động chốt lời, giá vàng vẫn giữ được vùng hỗ trợ quan trọng quanh 4.400 USD/ounce. Trong khi đó, kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất đang giảm xuống, đồng USD có dấu hiệu suy yếu và dòng tiền vào các quỹ ETF vàng bắt đầu cải thiện.

Những yếu tố này đang tạo nên một bức tranh thuận lợi hơn cho kim loại quý trong nửa cuối năm. Đặc biệt, đợt tăng giá gần đây của vàng diễn ra khi lượng nắm giữ của các quỹ ETF vẫn chưa trở lại mức cao lịch sử. Điều đó có nghĩa thị trường có thể vẫn còn một nguồn lực đáng kể nếu dòng tiền đầu tư tiếp tục quay trở lại.

Vàng đang hình thành vùng hỗ trợ quanh 4.400 USD

Sau khi tăng khoảng 10% trong tháng 8 và có thời điểm vượt 4.449 USD/ounce – mức cao nhất trong khoảng hai tháng – vàng đã bước vào giai đoạn tích lũy.

Điều quan trọng là giá không bị bán tháo mạnh sau khi chạm vùng cao mới. Thay vào đó, vàng tiếp tục tìm được lực mua quanh mốc 4.400 USD.

Xét về kỹ thuật, đây là một tín hiệu tương đối tích cực. Một thị trường thực sự suy yếu thường chứng kiến lực bán gia tăng mạnh khi giá không thể duy trì vùng hỗ trợ. Ngược lại, việc vàng giữ được 4.400 USD cho thấy nhà đầu tư vẫn sẵn sàng mua vào khi giá điều chỉnh.

Hiện thị trường đang chú ý đến hai mốc chính: 4.400 USD ở phía dưới và 4.500 USD ở phía trên.

Mốc 4.500 USD đang đóng vai trò kháng cự bởi hoạt động chốt lời đã xuất hiện khi vàng tiến gần vùng này. Nếu giá có thể vượt qua 4.500 USD một cách thuyết phục, xu hướng tăng có khả năng được củng cố thêm. Ngược lại, nếu mất 4.400 USD, vàng có thể quay trở lại vùng thấp hơn của biên độ giao dịch gần đây.

Kỳ vọng Fed tăng lãi suất đang giảm mạnh

Một trong những động lực quan trọng nhất đứng sau sự phục hồi của vàng là sự thay đổi trong kỳ vọng chính sách tiền tệ Mỹ.

Theo dữ liệu CME FedWatch được Kitco dẫn lại, xác suất Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 9 hiện chỉ còn khoảng 32,5%, trong khi thị trường đang định giá khoảng 67,5% khả năng lãi suất được giữ nguyên.

Đây là một sự thay đổi đáng kể trong kỳ vọng của giới đầu tư.

Lãi suất có ảnh hưởng lớn đến vàng bởi kim loại quý không tạo ra dòng tiền lãi định kỳ. Khi lãi suất tăng, trái phiếu và tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn tương đối so với vàng. Ngược lại, khi khả năng tăng lãi suất giảm, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng cũng giảm theo.

Chính vì vậy, bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Fed có thể bớt cứng rắn đều có khả năng hỗ trợ giá vàng.

Nếu các dữ liệu kinh tế tiếp tục cho thấy tăng trưởng chậm lại trong khi lạm phát không tăng nóng, thị trường có thể tiếp tục giảm đặt cược vào những đợt tăng lãi suất tiếp theo.

Đó sẽ là môi trường tương đối thuận lợi cho vàng.

Nhưng câu chuyện nhu cầu vàng tại Mỹ vẫn còn yếu

Mặc dù giá vàng đang có diễn biến tích cực, dữ liệu về nhu cầu vật chất tại Mỹ lại cho thấy một bức tranh phức tạp.

Theo dữ liệu của World Gold Council được Kitco dẫn lại, tổng nhu cầu vàng tại Mỹ trong quý II chỉ đạt khoảng 8 tấn. Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình khoảng 90 tấn mỗi quý trong 10 năm qua.

Trong nửa đầu năm, tổng nhu cầu chỉ đạt khoảng 41 tấn.

Nguyên nhân chính nằm ở hoạt động rút vốn khỏi các quỹ ETF vàng vật chất niêm yết tại Mỹ. Riêng tháng 6, lượng vàng nắm giữ của các quỹ này giảm tới 40 tấn, trong khi tổng mức giảm trong tháng 4 và tháng 5 chỉ khoảng 4 tấn.

Nhìn bề ngoài, đây là một tín hiệu đáng lo.

Nếu các quỹ ETF liên tục bán vàng, nhu cầu đầu tư suy yếu có thể tạo áp lực lên giá.

Tuy nhiên, khi phân tích kỹ hơn, câu chuyện lại không hoàn toàn tiêu cực.

Dòng tiền ETF giảm mạnh nhưng không diễn ra liên tục

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của dữ liệu là hoạt động rút vốn khỏi ETF tập trung vào một số thời điểm nhất định thay vì diễn ra liên tục.

Trong nửa đầu năm, các quỹ ETF vàng được hỗ trợ bằng vàng vật chất tại Mỹ ghi nhận dòng vốn ròng rút ra khoảng 61 tấn. Đây là mức giảm lớn thứ tư trong lịch sử đối với một nửa đầu năm xét về khối lượng.

Nhưng phần lớn hoạt động bán lại tập trung vào tháng 3 và tháng 6.

Nếu loại bỏ hai tháng có mức rút vốn đột biến này, các ETF vàng tại Mỹ thực tế đã ghi nhận khoảng 65 tấn dòng vốn vào trong nửa đầu năm.

Điều này rất quan trọng.

Nó cho thấy thị trường chưa nhất thiết bước vào một chu kỳ nhà đầu tư đồng loạt từ bỏ vàng. Thay vào đó, hoạt động thanh lý có vẻ mang tính thời điểm, có thể liên quan đến việc nhà đầu tư chốt lời hoặc tái phân bổ danh mục sau những đợt tăng mạnh của giá vàng.

Nếu hoạt động bán tháo không tiếp diễn, chỉ cần dòng tiền ETF quay trở lại ở mức vừa phải cũng có thể tạo ra lực đẩy đáng kể cho giá vàng.

Dòng tiền ETF toàn cầu bắt đầu phục hồi

Đây có lẽ là một trong những tín hiệu tích cực nhất đối với thị trường vàng hiện nay.

Theo dữ liệu được Kitco dẫn lại từ Bank of America và EPFR, các quỹ vàng đã ghi nhận tuần có dòng tiền vào mạnh nhất kể từ tháng 1 trong những tuần gần đây.

Nói cách khác, dòng tiền của nhà đầu tư tổ chức đang bắt đầu quay trở lại.

Trong tháng 7, các ETF vàng vật chất trên toàn cầu tăng lượng nắm giữ thêm khoảng 23 tấn, nâng tổng lượng vàng nắm giữ lên khoảng 4.068 tấn. Tổng tài sản quản lý của các quỹ này đạt khoảng 530 tỷ USD.

Điểm đáng chú ý là lượng cổ phiếu ETF đang lưu hành vẫn thấp hơn đáng kể so với những giai đoạn vàng đạt đỉnh trước đây.

Điều đó có nghĩa thị trường chưa rơi vào trạng thái đầu cơ quá nóng.

Vàng đã tăng mạnh nhưng dòng tiền ETF chưa tăng tương ứng.

Nếu xu hướng này tiếp tục đảo chiều, thị trường có thể xuất hiện một nguồn cầu mới giúp vàng vượt qua các vùng kháng cự quan trọng.

Nhu cầu từ ngân hàng trung ương vẫn là nền tảng dài hạn

Bên cạnh ETF, một lực lượng mua vàng quan trọng khác vẫn hoạt động rất tích cực: các ngân hàng trung ương.

Theo dữ liệu được Kitco dẫn lại từ Reuters, ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã mua khoảng 289 tấn vàng trong quý II, mức cao kỷ lục.

Đây là một dạng nhu cầu rất khác so với dòng tiền ETF.

Nhà đầu tư ETF có thể mua hoặc bán vàng dựa trên biến động của lãi suất, USD và tâm lý thị trường trong vài ngày hoặc vài tuần. Trong khi đó, hoạt động mua của ngân hàng trung ương thường mang tính chiến lược và dài hạn hơn.

Các quốc gia có thể tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ ngoại hối nhằm đa dạng hóa tài sản và giảm sự phụ thuộc vào một loại tiền tệ hoặc tài sản tài chính duy nhất.

Chính vì vậy, ngay cả khi nhà đầu tư ngắn hạn bán vàng, nhu cầu từ ngân hàng trung ương vẫn có thể tạo ra một “sàn” tương đối vững cho thị trường.

Vàng vật chất cũng cho thấy những tín hiệu trái chiều

Không phải mọi phân khúc của thị trường vàng đều tăng trưởng giống nhau.

Nhu cầu đối với vàng miếng và tiền vàng tăng so với cùng kỳ năm trước, nhưng vẫn thấp hơn quý I.

Nguyên nhân một phần đến từ việc giá vàng đã tăng cao và giao dịch trong vùng tương đối hẹp. Khi giá đã ở mức cao, người mua mới có xu hướng thận trọng hơn.

Trong khi đó, hoạt động bán lại vàng cũng giảm so với giai đoạn đầu năm, khi giá tăng mạnh.

Thị trường trang sức thậm chí còn yếu hơn về khối lượng. Tuy nhiên, giá trị doanh số lại tăng so với cùng kỳ do giá vàng cao khiến người tiêu dùng chuyển sang mua những món trang sức nhẹ hơn hoặc có hàm lượng vàng thấp hơn.

Đây là một xu hướng thường xuất hiện khi giá vàng tăng mạnh: người tiêu dùng không nhất thiết ngừng mua, nhưng họ điều chỉnh cách mua để phù hợp với ngân sách.

4.500 USD là thử thách lớn tiếp theo

Nếu vàng tiếp tục giữ được 4.400 USD, câu hỏi tiếp theo sẽ là liệu giá có thể vượt qua 4.500 USD hay không.

Đây là vùng kháng cự quan trọng cả về tâm lý lẫn kỹ thuật.

Một kịch bản tích cực sẽ hình thành nếu ba yếu tố đồng thời xuất hiện:

• Kỳ vọng Fed tăng lãi suất tiếp tục giảm.
• Dòng tiền vào ETF vàng tiếp tục cải thiện.
• Đồng USD và lợi suất thực duy trì xu hướng suy yếu.

Khi đó, việc vàng vượt 4.500 USD có thể kích hoạt thêm lực mua từ những nhà đầu tư đang đứng ngoài thị trường.

Đặc biệt, lượng vị thế ETF hiện chưa ở mức quá cao có thể trở thành một lợi thế. Nếu nhà đầu tư tổ chức bắt đầu tăng phân bổ trở lại, dòng vốn mới có thể giúp vàng tạo ra một nhịp tăng tiếp theo.

Rủi ro vẫn nằm ở lạm phát và chính sách Fed

Tuy nhiên, triển vọng tăng không phải không có rủi ro.

Nếu những dữ liệu lạm phát sắp tới bất ngờ nóng trở lại, thị trường có thể nhanh chóng đảo ngược kỳ vọng về chính sách tiền tệ.

Khi xác suất Fed tăng lãi suất tăng lên, đồng USD và lợi suất trái phiếu có thể phục hồi. Đây sẽ là hai yếu tố gây sức ép trực tiếp lên vàng.

Do đó, nhà đầu tư không nên chỉ nhìn vào giá vàng.

Ba biến số đặc biệt cần theo dõi trong thời gian tới là đồng USD, lợi suất thực của trái phiếu Mỹ và dòng vốn ETF vàng.

Nếu cả ba cùng diễn biến theo hướng có lợi cho vàng, xác suất xuất hiện một đợt tăng mới sẽ cao hơn.

Vàng đang đứng trước một giai đoạn quan trọng

Bức tranh hiện tại có nhiều điểm tích cực hơn so với đầu năm.

Vàng vẫn giữ được vùng 4.400 USD dù đã trải qua các đợt chốt lời. Khả năng Fed tăng lãi suất đang giảm đáng kể. Dòng vốn ETF bắt đầu có dấu hiệu phục hồi, trong khi ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng với tốc độ rất cao.

Quan trọng hơn, đợt tăng giá gần đây chưa đi kèm với sự hưng phấn quá mức của các quỹ ETF. Điều này có thể đồng nghĩa thị trường vẫn còn dư địa nếu dòng tiền đầu tư tiếp tục quay lại.

Tuy nhiên, 4.500 USD vẫn là bài kiểm tra quan trọng.

Giữ được 4.400 USD sẽ giúp duy trì cấu trúc tăng giá; vượt qua 4.500 USD có thể mở ra một giai đoạn tăng mới. Ngược lại, nếu dữ liệu lạm phát nóng trở lại và kỳ vọng Fed tăng lãi suất phục hồi, vàng có thể nhanh chóng chịu áp lực.

Trong bối cảnh đó, thị trường vàng đang bước vào một giai đoạn mà dòng tiền ETF có thể trở thành chất xúc tác quan trọng nhất. Nếu dòng tiền này thực sự quay trở lại sau nhiều tháng suy yếu, đà tăng hiện tại của vàng có thể mới chỉ đang ở giai đoạn đầu.